Michael Davitt - Radacach | Faisnéis | Fíníneach | Gníomhaí Talún | TG4 Skip to main content
Menu

Michael Davitt – Radacach

29/05
9.30pm
     

Scéal Michael Davitt, Fínín agus gníomhaí talún
a chur cruth nua ar Éirinn agus a chur chun bóthair
í go réabhlóid chultúrtha agus polaitiúil.

Dé Céadaoin 29ú Bealtaine @ 9.30pm

Michael Davitt – Radacach

Is féidir cur síos a dhéanamh ar shaol Davitt (1846-1906) agus ar Éirinn i rith na mblianta sin ar an dóigh céanna: turas a bhí ann ó bhochtaineacht agus eisimirce, go dínit, agus cumhacht pholaitiúil agus eacnamaíoch.
 
Rugadh Davitt i rith tréimhse boichte i Straide, Contae Mhaigh Eo. Ag 4 bliain d’aois, caitheadh a theaghlach amach as a dteach, agus bhí orthu bogadh go Lancashire, áit ina raibh ar Davitt obair ó haois an-óg. Mar gheall ar thimpiste a bhí aige i mbun oibre nuair a chaill sé lámh, agus rochtain ar oideachas, d’iompaigh sé ina dhuine polaitiúil. Chuaigh sé san IRB agus
faoi dheireadh, cuireadh i bpríosún é ar feadh seacht mbliana de bharr smuigléireacht gunnaí.
 
Nuair a scaoileadh saor é, briseadh cumhacht na dtiarnaí talún agus cruthaíodh dáileadh talún níos cothroime in Éirinn mar gheall ar a shaothar polaitiúil le Conradh na Talún. Mar thoradh, bunaíodh caidreamh coilíneach nua idir Éire géilliúil agus imeallaithe, agus Breatain ceannasach agus cumhachtach. Ní haon áibhéil a rá go raibh an bealach réitithe ag obair Davitt
le haghaidh réabhlóidí cultúrtha agus polaitiúla níos moille, agus na hathruithe móra a tharla i ndiaidh a bhás in 1906.
 
Cé gur fearr aithne ar Davitt mar gheall ar rath Chonradh na Talún, ba dhuine forásach é ar go leor bealaí. Rinne sé cás do chearta na ndaoine dúchasacha san Astráil agus sa Nua-Shéalainn, nocht sé pogram na nGiúdach sa Rúis, thacaigh sé le vótaí do mhná, bhí meas air i Sasana agus in Albain mar cheardchumannaí agus gníomhaí an lucht oibre, agus chreid sé go láidir gur
comhghuaillí nádúrtha a bhí ann i lucht oibre na Breataine leis na tuataigh Éireannacha agus a mhalairt.
 
Tá lucht féachana níos leithne tuillte ag scéal Michael Davitt. Léiríonn a shaol cad is féidir a dhéanamh nuair a bhaineann daoine úsáid as an chumas atá acu chun réaltacht nua a chruthú agus iad ag snámh in aghaidh an tsrutha. Bhí Davitt ar thaobh na mbocht agus iadsan faoi chois, agus bheadh díomá air maidir leis na staideanna coimeádacha a nochtadh in Éirinn i ndiaidh
na críochdheighilte, ní i bhfad i ndiaidh a bháis.
 

 

Físeáin ar Fáil